Ik weet het niet meer.

5 tips die mij hebben geholpen

 

Er zijn van die momenten in mijn leven dat ik het even niet meer weet. Het is vast niet raar dat ik dit zo aan je vertel, want ik ben ervan overtuigd dat we dat allemaal weleens hebben. Dit keer was het aan het begin van mijn nachtdienst bij een jong volwassen man met meervoudige beperkingen die ik wekelijks thuis verzorg. Naast het geven van massages werk ik als verpleegkundige bij gehandicapten die nog thuis wonen. Zijn ouders vertellen dat hun zoon de laatste uren veel onrust heeft gehad.

 

De onrust

Ik kijk hem aan. Normaal heeft hij een grote lach op zijn gezicht en stralende ogen. Dit keer niet. Zijn harde en indringende geluiden vullen zijn kamer. Zo’n geluid alsof hij je heel hard roept, maar dan zonder woorden. Schijnbaar heeft hij ergens last van. Het lijkt er dit keer op dat het zijn buik is. Zijn gezicht vertrekt in een grimas en hij beweegt zijn benen onrustig op en neer. Vaak is het zijn ontlasting wat hem dwarszit. Ouders komen er niet achter en laten mij alleen met hun zoon. En dat is oké, want ik kan je vertellen dat het veel energie voor alle partijen kost als niet duidelijk is wat er aan de hand is. Voor ouders is het fijn als er iemand is die het even van hun kan overnemen.

 

Machteloos gevoel

Met grote ogen kijkt hij mij aan. Ik vind het altijd moeilijk om te zien. Iemand die door zijn gedrag aangeeft dat er iets is. Onbegrepen wordt omdat hij verbaal niet duidelijk kan maken wat er is. Ik kan je vertellen dat het mij een machteloos gevoel kan geven.

Je vraagt je nu misschien af: ‘Waarom halen ze er dan geen dokter bij.’  Misschien klinkt het voor jouw raar in je oren, maar zij kunnen vaak op dat moment ook niets doen. Deze ervaringen hebben we al gehad. Observeren, signaleren en hem het gevoel geven dat we er voor hem zijn. Daar kiezen we nu voor. Terwijl ik rustig tegen hem praat, vertel ik hem dat ik zie dat er iets dwars zit. Het is belangrijk dat ik hem serieus neem. Hij reageert met dezelfde harde geluiden en zijn ‘andere blik’ in zijn ogen.

Hoe simpel is het om nu te denken ‘geef hem dan een pijnstiller’. Was het maar zo makkelijk. Bij deze jongen is om verschillende lichamelijke redenen voorzichtigheid geboden om een ‘gewoon Paracetamolletje’ te geven. Die kwetsbaarheid vraagt om goed na te denken om een juiste beslissing te nemen.

 

Controles en afstand nemen

Ik doe een paar controles om te kijken of hij misschien koorts heeft en ziek wordt. Alles is goed. Misschien helpt een andere houding hem zich prettiger te voelen en laat hem op de rand van het bed zitten. Helaas, hij verstijft nog meer. De onrust wordt erger en hij begint hardere geluiden te maken. Vervolgens leg ik hem op zijn zij. Het is heel even stil, maar dan begint hij weer hard te roepen en met zijn benen te trappelen. Ik draai hem op zijn rug. Ruggensteun omhoog, ruggensteun omlaag. Stil zijn en naast hem gaan zitten. Muziek aan. Niets helpt en dan komt het moment dat ik even niet meer weet wat ik nu kan doen om hem te helpen.

 

Ik neem even afstand en denk kort na wat ik nog kan doen. Dan neem ik een besluit en draai hem op zijn buik. Zijn gordijn gaat een stukje open zodat hij naar buiten kan kijken. Het is donker maar de lantaarnpaal vlak voor het huis geeft voldoende licht. Na een paar minuten wordt hij rustiger. Af en toe kijkt hij mij aan en verschijnt er langzaamaan weer een voorzichtige twinkeling in zijn ogen. Een kwartiertje later ligt hij ontspannen op zijn buik naar buiten te kijken. Als ik hem na een tijdje weer op zijn rug leg, valt hij na een uurtje in een rustige en ontspannen slaap. Wat er met hem aan de hand is geweest? Ik kan het je niet zeggen.

 

Mijn eerste jaar

Het doet mij denken aan mijn eerste jaar in de gehandicaptenzorg. Mijn 18 jaar ervaring als verpleegkundige op het consultatiebureau  waren misschien toch onvoldoende geweest om met deze nieuwe doelgroep te werken. Regelmatig heb ik gedacht: ik weet het even niet meer. De intensieve begeleiding en verzorging. Ervoor zorgen dat ik in mijn eigen kracht bleef staan, maar hoe doe je dat als je continue het gevoel hebt uitgedaagd te worden? Je het moeilijk vindt om je kwetsbaar op te stellen. Ik het liefst alles alleen wilde oplossen. Eén ding werd mij snel duidelijk: het lag niet aan de ander, ik moest aan mijzelf werken om met dit gevoel leren om te gaan. Wil jij weten wat ik heb gedaan?

 

 

4 Tips die mij hebben geholpen

 

  1. Maak het bespreekbaar: Door mijn machteloosheid bespreekbaar te maken met collega’s kreeg ik steun en tips. Ik heb ervaren dat ik niet de enige was die hier last van had. Die herkenbaarheid zorgde voor saamhorigheid.
  2. Neem afstand: Ik had de neiging om te dicht op iemands huid te zitten. Typisch een gevalletje van ‘overzorgen’. Bewustwording van dit soort momenten en ademhalingsoefeningen hebben mij geholpen om afstand te nemen. Zowel op het moment als ik het even niet meer wist, maar ook op momenten als ik rustig was. Op deze manier leerde ik mijzelf een goede buikademhaling aan. Extra tip: Ervaar jij een moment van even niet meer weten? Is het lastig om in het moment bv. je ademhaling onder controle te krijgen. Ga even naar de wc. Een plek waar je ongestoord een oefening kunt doen.
  3. Humor: Lachen geeft lucht. Door de dingen bespreekbaar te maken, niet alles te serieus te nemen, de humor van iets ook in kunnen zien heeft mij enorm geholpen.
  4. Sta open voor leermomenten: Het heeft lang geduurd voordat ik dit mijzelf toestond. Achteraf kan ik zeggen dat de perfectionist mij behoorlijk in de weg heeft gezeten. Door open te staan voor mijn leermomenten heb ik mij kwetsbaar durven op te stellen. Maar heeft het mij veel meer gebracht. Ik sta meer in mijn eigen kracht. Geeft mij rust en vertrouwen. Dat gun ik jou ook.
  5. Benoem de dingen die wel goed zijn gegaan: We hebben de neiging om ons te focussen op de dingen die niet goed gaan. Dat had ik ook. Door mij hiervan bewust te worden ben ik mij gaan focussen op de dingen die wel goed waren gegaan. Ik kan je vertellen dat dit veel meer was dan ik van te voren had gedacht.

 

Contact

Wil jij graag meer weten over wat ik doe? Neem dan gerust Contact met mij op.

 

Jouw ervaringen

Herken jij je in mijn verhaal? Loop je ergens tegenaan?  Het zou super zijn als je dit met ons wilt delen. Je kunt dit doen door je reactie hieronder te schrijven. Wil je liever anoniem blijven? Geen probleem. Stuur dan een mail naar : hallo@thobien.nl